Zaden van eeuwenoude bomen en struiken geoogst

Staatsbosbeheer verzamelt deze herfst zaden en bessen van de oudste, wilde bomen en struiken in de Maasheggen, één van de oudste cultuurlandschappen van Nederland.

Deze soorten, zoals veldesdoorn, meidoorn, gewone es, sleedoorn en hondsroos komen hier van nature voor en zijn soms wel 100 tot 200 jaar oud. Boeren hebben de wilde bomen en struiken, die hier op eigen kracht zijn gekomen, eeuwenlang onderhouden in de vorm van de bekende heggen. De heggen herbergen per soort een schat aan genetische variatie, opgeslagen in de talrijke bessen en zaden. Sinds 2000 worden deze zaden jaarlijks met de hand geplukt; tussen eind augustus en november. De oogst vindt plaats op verschillende locaties.

Van zaad naar boom

De zaden en bessen leggen na de pluk een lange weg af, alvorens op de eindbestemming te komen. Eerst worden ze vervoerd naar de werkschuur van Staatsbosbeheer in Dronten. Hier bevindt zich de Nationale Genenbank Autochtone Bomen en Struiken. Hier worden de zaden geschoond, waarna ze worden uitgeleverd aan kwekers van bos- en haagplantsoen in Zundert en Rijsbergen. Afhankelijk van het uiteindelijke gebruik, plant Staatsbosbeheer (of een externe koper) de struiken en bomen na 1 tot maximaal 3 jaar over naar hun definitieve standplaats. Het plantmateriaal wordt hoofdzakelijk in Nederland gebruikt. Afgelopen voorjaar is ook in de Maasheggen, voor herstel van het heggenlandschap, weer 3 km heg geplant.

Maasheggen brongebied

De Maasheggen is voor Staatsbosbeheer één van de belangrijkste oogstlocaties van wilde bomen en struiken in het land. In de heggen van dit oude cultuurlandschap, komen veel bomen en struiken voor, die hier van nature thuis horen. Oorspronkelijk hadden de heggen een vee kerende functie en werden veelal als vlechtheg onderhouden. Voor een deel werd het hout ook gebruikt voor de bakovens of het maken van gereedschappen. Door het regelmatige afzetten (‘verjongen’) van deze heggen, konden de bomen en struiken leeftijden bereiken van 100 tot 200 jaar. Vanwege de kleiige bodem, heeft de droogte van de afgelopen drie jaar, minder vat gehad op de natuur in de Maasheggen. Dit jaar is zelfs een zeer goed bessenjaar, vanwege een samenloop van omstandigheden. Alles klopte; van de bestuiving tot aan de rijping van de vruchten.

Een leven lang mee

Staatsbosbeheer zet zich in voor kwalitatief goed plantmateriaal en behoud van biodiversiteit, bij de aanleg en ontwikkeling van bos, natuur en landschap. Dit plantmateriaal komt voort uit zaden van de eigen terreinen, zaadgaarden of onze genenbank voor autochtone bomen en struiken. Uitgangspunt is dat de bomen en struiken die we planten een heel leven mee kunnen – en als het goed gaat, soms meer dan honderden jaren.

Meer info: https://www.staatsbosbeheer.nl/over-staatsbosbeheer/dossiers/zaden-en-plantmateriaal/visie-en-beleid

Met vriendelijke groet,

Janneke de Groot

Boswachter

Staatsbosbeheer

je.groot@staatsbosbeheer.nl
T 06-22452783